Якуб Колас

Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч (1882–1956)

Жыццёвы шлях
📜

Якуб Колас (сапраўднае імя — Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч) — адзін з заснавальнікаў сучаснай беларускай літаратуры, народны паэт Беларусі (1926), акадэмік Акадэміі навук БССР (1928). Адзін з класікаў беларускай літаратуры нароўні з Янкам Купалам. Яго творчасць аказала велізарны ўплыў на фарміраванне беларускай літаратурнай мовы і нацыянальнай самасвядомасці.

1882 — Нараджэнне

Нарадзіўся 22 кастрычніка (3 лістапада) 1882 года ў вёсцы Акінчыцы (цяпер у межах горада Стоўбцы, Мінская вобласць) у сям'і лесніка. Дзяцінства правёў у вёсцы Альбумць, сярод прыроды Палесся, якая стала крыніцай натхнення для яго паэзіі.

1902 — Пачатак настаўніцкай дзейнасці

Скончыў настаўніцкую семінарыю ў Нясвіжы і пачаў працаваць настаўнікам ў пачатковых школах Піншчыны. Гэты перыяд жыцця знайшоў адлюстраванне ў яго творах, прысвечаных жыццю сялян і настаўніцкай долі.

1906 — Першыя публікацыі

Верш «Жалейка» быў надрукаваны ў газеце «Наша доля» (Вільня). Гэта адзначыла пачатак літаратурнай дзейнасці Якуба Коласа. Псеўданім «Колас» узяў ад назвы каласоў — сімвала хлеба, жыцця і роднай зямлі.

1908–1911 — Навучанне ў настаўніцкім інстытуце

Вучыўся ў настаўніцкім інстытуце ў Санкт-Пецярбургу. Атрымаў фундаментальную адукацыю, пазнаёміўся з сусветнай літаратурай. У гэты перыяд піша шмат вершаў і пачынае працу над паэмай «Новая зямля».

1912–1914 — Служба і літаратурная праца

Працаваў настаўнікам у Купле (цяпер Уздзенскі раён). Актыўна супрацоўнічаў з газетай «Наша ніва», публікаваў вершы, апавяданні і крытычныя артыкулы. Стварае цыкл вершаў пра прыроду і сялянскае жыццё.

1915–1917 — Першая сусветная вайна

Быў мабілізаваны ў рускую армію. Служыў у Петраградзе, дзе працягваў літаратурную працу. Вайна і рэвалюцыя глыбока паўплывалі на яго светапогляд і творчасць.

1920-я — Літаратурны росквіт

Вярнуўся ў Беларусь. Жыў і працаваў у Мінску. Выдаў зборнікі «Песні жальбы» (1910), «Сымон-музыка» (1925). Працаваў над паэмай «Новая зямля» — адным з найбуйнейшых твораў беларускай літаратуры. Стаў народным паэтам Беларусі ў 1926 годзе.

1928 — Акадэмік

Стаў сапраўдным членам (акадэмікам) Беларускай акадэміі навук. Актыўна ўдзельнічаў у навуковым і культурным жыцці рэспублікі, шмат рабіў для развіцця беларускай мовы і літаратуры.

1941–1945 — Вялікая Айчынная вайна

У гады вайны быў у эвакуацыі, але не пераставаў пісаць. Яго вершы гэтага перыяду поўныя патрыятызму і веры ў перамогу. Пасля вайны вярнуўся ў Мінск і аднавіў літаратурную і грамадскую дзейнасць.

1956 — Смерць

Памёр 13 жніўня 1956 года ў Мінску. Пахаваны на Вайсковых могілках. Яго спадчына — адзін з фундаментаў беларускай нацыянальнай культуры. Імем Якуба Коласа названы вуліцы, школы, бібліятэкі і тэатры па ўсёй Беларусі.

«Што за край! Яго трэба любіць, як маці,
Як родную хату, як бацьку-айца...»